Özel İlgi Anadolu Lisesin’de okumakta olan 9. sınıf lise öğrencisi olan, Osman Bengisu, öğretmenleri tarafından gelen teşvikle, bazı araştırmalara girişti.  Araştırmalar sonucunda, sapları hayvan, tohumları ise kuş yemi ve kağıt imalatında da kullanılmakta olan tatlı sorgum ( Şeker Sorgumu) bitkisinden biyoetanol elde edilmesi için çalışmalara başladı.

Öğretmenleriyle birlikte tatlı sorgum bitkisini yetiştiren Osman Bengisu, üremiş olduğu bu bitkilerin suyunu çıkardıktan sonra bazı işlemlerden geçirdikten sonra biyoetanol elde etmeyi başardı.

BU PROJEDEKİ AMACIM BİR NEBZE DE OLSA TÜRKİYE’YE KATKI SAĞLAMAK

Osman Bengisu, üretmiş olduğu biyoetanol ile bir motosikleti çalıştırmayı başardı. Bengisu, bu projedeki amacının bir nebze de olsa Türkiye enerjisine katkı sağlamak olduğunu dile getrdi. Öğretmenlerinin desteğini alarak yapmış olduğu bu projeyi anlatan Bengisu, şunları kaydetti:

”Ziraat mühendisleriyle yapmış olduğumuz görüşmeler sonucunda şeker sorgumundan benzinin ham maddesi olan biyoetanol üretebileceğimizi öğrendik. Ardından geçen yıl tatlı sorgum bitkisinin tam 6 çeşidini temin ettik ve ektik. Ardından elimizde bulunan bu bitkileri analizini yapmaya başladık. Bitkinin tamamen parçalara ayrılması için, içerisinde birçok sıvının bulunmuş olduğu bir ortamda bekletmeye başladık. Parçalanmanın ardından içerisine maya ekleyerek biyoetanol üretimini başardık” Özel İlgi Anadolu Lisesi biyoloji öğretmeni Ahmet Kalalı da, bu projenin amacının Şanlıurfa ve ülkemize katkıda bulunabilecek bir yakıt kaynağını ortaya çıkartmak olduğunu belirtti.

”TÜRKİYE ARAZİLERİNİN DÖRTTE BİR KISIMLIK BÖLÜMÜNE BU BİTKİ EKİLMESİ HALİNDE, BENZİN İHTİYACINI KARŞILANIR”

Yaklaşık olarak 300-500 dönüm gibi bir alandan, yaklaşık olarak 300-500 litre biyoetanol üretiminin yapılacağını anlatan Kalalı, ” Türiye’deki arazilerin 1/4 arazilerine bu bitkileri ektiğimiz takdirde, Türkiye’deki benzin ihtiyacının karşılanacağını belirtti. LPG gibi araçların biyoetanol ile çalıştırılabileceğini söyledi.

Metanolün (CH₃OH) CO₂ ve hidrojenden oluşturulması bilinmedik bir şey değil. Bu araştırmanın son derece önemli olmasının sebebi, ekibin tepkimeyi hızlandıracak ve her şeyi çok kolaylaştıracak olan bir katalizör hazırlamış olması.

Katalizör rutenyum metali içeriyor ve homojen katalizör olarak kullanılıyor, bunun anlamı CO₂ ve hidrojenin tepkimeye girdiği ortamda bulunuyor. Bundan ötürü, CO₂ havadan alındıktan sonra dönüştürülemiyor ve doğrudan hidrojen gazına ilave edilebiliyor.

İlk testler yeni katalizörün, birkaç ilave bileşikle beraber, havadan alınan CO₂‘nin %79 gibi etkileyici bir miktarını metanole çeviriyor. Tepkimenin sonunda, araştırmacıların söylediğine göre metanol su ile karışıyor, ancak kolaylıkla damıtma ile saflaştırılabiliyor. Buradaki önemli olan konu, yeni katalizörün de tekrar kullanılabilmesi, böylece tepkime tekrar tekrar yürütülebiliyor.

Bütün süreç basit görünüyor, ancak bütün bu gereksinimlere sahip bir katalizörün bulunması ve aynı zamanda tepkimenin gerek duyduğu 150 ⁰C gibi yüksek sıcaklıkta çalışabilmesi bilim insanlarının ellerini yıllarca boş bırakmıştı.

Prakash, şöyle diyor: “CO₂‘nin metanole indirgenmesi için kararlı ve homojen katalizörlerin geliştirilmesi bir zorluktu. Katalizörlerin büyük kısmı formik asit kademesinde duruyordu. Bunun dışında, karbamatları veya alkilamonyum bikarbonatları doğrudan metanole indirgeyebilecek bir katalizöre ihtiyacımız vardı. Geliştirdiğimiz katalizör ile her iki amacı da gerçekleştirdik”.

Bu, kimyacılar için büyük bir haber ise de, böyle bir çalışmaya gelen bazı eleştiriler de yok değil. Atmosferdeki CO₂‘nin pratik bir kullanımını inceleyen bu çalışmaya bazı kişiler, bu çalışma ile “insanlığın fosil yakıtlarını tüketmesine izin verildiği” görüşünü paylaşıyor.

Ancak araştırmacılar çalışmalarının zavallı ve eski karbon çevrimine yardımcı olacağını düşünüyor, bu çevrimi biz, doğal sistemlerimizle dönüştüremeyecek kadar çok fosil yakıtı tüketerek kırmış bulunuyoruz.“Toplum metanolü bir yakıt ve enerji kaynağı olarak kullanmaya başlarsa, aşırı CO₂‘den metanol üretmeyi ve dengeyi kurmaya yardımcı olmayı başarabiliriz” diyorlar.

Kimya endüstrisi tarafından her yıl üretilen 70 milyon ton metanolden daha fazlası (çoğunluğu plastiğe çevriliyor) için bu yeni teknik, metanolün üretilmesindeki finansal ve çevresel maliyetleri ciddi ölçüde azaltabilir.

Elbette, daha iyi bir çözüm, güneş ve rüzgâr enerjisi gibi bütün yenilenebilir kaynaklara dönmek olabilir, ancak bu olana kadar ne yapsak kârdır.

Bu tarafta, araştırmacılar tepkimenin mümkün olabildiği kadar etkili olması için tepkimelerine ince ayar yapacaklar. Prakash, Phys.org’dan Lisa Zyga’ya “100 ile 120 ⁰C arasında çalışabilecek daha sağlam katalizörleri geliştirmek için çalışmalara devam edeceğiz” diyor. “Kimyasal tepkimeyi hazırlama açısından faydalı bir şekle getirmek istiyoruz ve böylelikle hiç bir çözücü veya reaktif kaybı olmayacak”.

Araştırma Journal of the American Chemical Society isimli prestijli bilim dergisinde yayınlandı.

Çeviri: bilim.org

Kaynak: sciencealert.com