Bir tümör baskılayıcı proteini olan PTEN, ayni zamanda beyinde sinirlerin birbirleri ile iletişim etkinliğini sağlayan plastisite üzerinde rol oynayarak sinirlerin sağlıklı bir plastisiteye sahip olmasını sağlıyor. Son çalışmalar ile görülüyor ki Alzheimer hastalığı, bu proteinin sinirlerde fazla üretilmesine neden olup sinir plastisitesine zarar vererek hafıza ve öğrenme kaybı gibi problemlerin oluşmasına neden oluyor.

Bu keşif ile araştırmacılar Alzheimer hastalarında bu proteinin üretilme miktarını kontrol altına alarak hastalık esnasında oluşan hafıza kaybını önleyeceklerini hipotezlediler.

Nature Neuroscience’da yayınlanan bu çalışmada deney farelerinde PTEN proteinin üretiminin kontrol altına alındığında hafıza kayıplarının önlendiği gözlemlendi. Bu sonuçlar Alzheimer hastalığını daha iyi anlamamız ve onunla mücadele etmemiz adına umut verici olarak görülüyor. Eş zamanlı olarak başka gruplardaki araştırmacılar da bu bulguları gözlemleyebildiler. Bu gelişmenin, yeni tedavi yöntemlerinin önünü açması bekleniyor.

Yapılan istatistiklerde; Alzheimer hastalığına yakalananların sayısı önümüzdeki 40 yıl içerisinde üçte bir oranında bir artış gösterecek. Bu çalışmanın sebep olacağı önleyici tedavi yöntemleri ile ekonomik kaynaklarımızın daha sağlıklı bir şekilde kullanılması da sağlanmış olacak.

Yazının Kaynakları: Nature Neuroscience, Sciencealert

Hedef hücreye nokta atışı

Bilim adamları araştırmada birden fazla spermle döllenen ve yaşaması mümkün olmayan embriyolar üzerinde çalıştı. DNA’da genetik hastalıkların bulunduğu CRISPR-Cas9 sistemine odaklanan ekip hedef hücreye şifrelenmiş enzim ve RNA enjekte etti. Böylece spesifik bir DNA dizini kesildi. Ortaya çıkan hasar, kesilen DNA’ya benzeyen genetik bilgiyle onarıldı. Araştırmaya göre eğer mühendislik ürünü DNA enzimle beraber enjekte edilirse, yapay DNA genoma entegre oluyor ve hasarı onarmak için kullanılabiliyor. Geliştirilen yöntemi B-globin geni üzerinde deneyen araştırmacılar, yapay olarak üretilen DNA dizininin genom içinde belirlenen yere enjekte edilmesinde tatmin edici başarı sağlayamadı. İnsan geninde B-globin geninin birçok versiyonu bulunması nedeniyle, hedefe enjekte edilemeyen yapay DNA’nın yan etkileri olabilir.

Tıpta dönüm noktası

Deneylerde, DNA enjekte edilen 86 embriyodan bazıları ölürken, geride kalan 54 embriyodan yarısında B-globin genine müdahale edilebildi. Bu keşif sayesinde Down Sendromu, Parkinson ve Alzheimer gibi hastalıklara çare bulunabilecek. Harvard Tıp Okulu’ndan kök hücre biyoloğu George Daley, ‘yapılan çalışmanın dönüm noktası olabileceği gibi uyarı niteliği taşıdığını’ açıkladı.

Kaynak: Ajanslar